चैत २८, काठमाडौं । नासाको ‘आर्टेमिस’ मिसनका चार अन्तरिक्ष यात्रीहरू चन्द्रमाको परिक्रमा गरेपछि पृथ्वीमा फर्किएका छन्। उनीहरूको ओरियन क्याप्सुल अप्रिल ११ मा बिहान सान डिएगोको तटबाट प्रशान्त महासागरमा खसेको थियो। यो मिसन अप्रिल २ मा सुरु भएको थियो।
१९७२ पछि मानव चन्द्रमाको यति नजिक पुगेको यो पहिलो पटक हो। अप्रिल ६ मा ‘आर्टेमिस’ अन्तरिक्ष यात्रीहरूले कुनै पनि मानव अन्तरिक्ष अभियानको लागि पृथ्वीबाट सबैभन्दा टाढाको दूरीको रेकर्ड तोडेका थिए। उनीहरूले चन्द्रमाको अँध्यारो पक्षको फोटो पनि खिचे।
यस मिसनको उद्देश्य अन्तरिक्षयानको जीवन समर्थन प्रणालीको परीक्षण गर्नु थियो। नासाले मानिसहरूको लागि अन्तरिक्षमा बस्न कति सुरक्षित छ भनेर हेर्न चाहन्थ्यो। अन्तरिक्षयान तुरुन्तै चन्द्रमाको सतहमा अवतरण गर्ने छैन, तर यसले भविष्यमा चन्द्रमामा मानव बसोबासको लागि मार्ग प्रशस्त गर्नेछ।
ओरियन अन्तरिक्षयान ४०,००० देखि ४२,००० किलोमिटर प्रतिघण्टाको गतिमा पृथ्वीको वायुमण्डलमा प्रवेश गरेको थियो। यो अन्तर्राष्ट्रिय अन्तरिक्ष स्टेशनबाट फर्कने अन्तरिक्षयानभन्दा धेरै छिटो छ। उच्च गति र गुरुत्वाकर्षणबाट उत्पन्न हुने अथाह दबाब र तापलाई सामना गर्न अन्तरिक्षयानलाई विशेष रूपमा बलियो बनाइएको थियो।
यस अभियानमा अमेरिकीहरू रीड वाइजम्यान, भिक्टर ग्लोभर, क्रिस्टिना कोच र क्यानेडियन जेरेमी हेन्सन समावेश थिए। यी चार अन्तरिक्ष यात्रीहरू ५० वर्षभन्दा बढी समयपछि चन्द्रमामा पुग्ने पहिलो मानव बने। यद्यपि तिनीहरू चन्द्रमामा अवतरण गरेनन्, उनीहरूको अन्तरिक्ष यानले पृथ्वीबाट ४०६,७७८ किलोमिटर यात्रा गर्यो। यो दूरी १९७० को प्रसिद्ध अपोलो १३ मिसनले तय गरेको दूरीभन्दा लगभग ६,६०६ किलोमिटर बढी हो।
आर्टेमिस-२ को सफलताले २०२८ मा मानव अवतरणको लागि मार्ग प्रशस्त गर्दछ। नासाको लक्ष्य चन्द्रमामा पुन: भ्रमण गर्नु मात्र होइन तर त्यहाँ स्थायी मानव आधार स्थापना गर्नु पनि हो। यो सफलतासँगै चन्द्रमालाई अब मंगल ग्रह र अन्य ग्रहहरूको भविष्यको यात्राको लागि प्रक्षेपण प्याडको रूपमा प्रयोग गर्न सकिन्छ।